صنایع مشهد
مشهد به دليل وجود منابع معدني مختلف و تمركز مراكز توليدي و صنايع خوراكي، نساجي، برق، الكترونيك، شيميايي، دارويي، سلولزي و صنايع ديگر فلزي و غير فلزي، بويژه صنايع دستي داراي اهميت است و صنايع دستي مهم آن از جمله فرش بافي (قاليچه و گليم)، شعربافي، نمدمالي، پوستين دوزي، سنگ تراشي، قلمزني روي سنگ، سفالگري، سبد و حصيربافی، فرآوردههاي چوبي، فلزي و نقاشي روي چرم، مورد توجه زائران و مسافران است. در شهر مشهد به عنوان صنعتي ترين قسمت استان خراسان، بيشترين فعاليتهاي اقتصادي در بخش كشاورزي، صنايع غذايي، صنايع ساختماني، نساجي و پوشاك است. صنايع غذايي فعاليت اساسي را در بخش صنعت مشهد تشكيل ميدهد و مشهد در صنعت قند كشور مقام برجستهاي دارد و يكي از صادرات عمده مشهد به خارج از منطقه قند توليدي در اين شهر است. در حال حاضر مشهد به عنوان دومین قطب خودرو سازی در ایران شناخته شده است.
در بخش صنايع غذايي كه عمده فعاليتهاي صنعتي مشهد را تشكيل ميدهد، در بيش از پانصد واحد توليدي و كارخانه، انواع رشتههاي صنايع غذايي شامل قند، شير پاستوريزه و مواد لبني، آرد، كمپوت، نوشابههاي غير الكلي، آبميوه و ديگر مواد غذايي فعال است.
تاریخچه صنعت استان خراسان گویای آن است که گسترش آن در گذشته بر حمل ونقل کالا در جاده ابریشم متکی بوده و محصولات خراسان از قبیل منسوجات ، خشکبار ، صابون و سفال و ... از این جاده در داخل و خارج از کشور توزیع می شده است. نخستین کارخانه قند خراسان که ششمین کارخانه کشور بود در سال 1329 ه.ش با نام کارخانه آبکوه مورد بهره برداری قرار گرفت . دومین کارخانه قند در سال 1330 در تربت حیدریه و سپس در سال 1335 کارخانه قند چناران شروع به کار کرد . از سال 1338 با توجه به تولیدات کشاورزی استان احداث کارخانه های تولید کمپوت و سایر صنایع غذایی در خراسان آغاز شده و به سرعت گسترش یافت . آمار و ارقام نشان می دهد که رشد و توسعه بخش صنعت در استان بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و بویژه پس از جنگ تحمیلی عراق علیه ایران صورت گرفته و افزایش ظرفیتهای صنعتی استان وهمچنین گسترش صنایع غذایی ، صنایع چرم ، صنایع کانیهای غیر فلزی و ... در این برهه زمانی رشد چشمگیری داشته است .
انواع صنایع
صنایع غذایی
صنایع غذایی استان ، صنایع تخصصی و پیشرفته ای است که از امتیاز استاندارد برای صادرات بر خوردار است . 22 % کالاهای صادراتی از گمرک استان را تولیدات صنایع غذایی تشکیل می دهد و این میزان علاوه بر فر آورده های صنایع غذایی استان است که از سایر مرزهای کشور صادر می گردد .
صنایع کانی غیر فلزی
در سال 1375 سهم صادرات کانی غیر فلزی از کل صادرات انجام شده از گمرک استان ( حدود 7 میلیون دلار) گزارش شده است : این میزان علاوه بر کالاهایی است که از گمرک استانهای کشور صادر می گردد.
صنایع ماشین سازی و ساخت تجهیزات (محصولات فلزی )
شرکتهای صنعتی پارت سازان ، را فرمان ، ایژ روستا ، شاران ، لاما ، از مهمترین کارخانجات صنایع ماشین سازی استان است .تولیدات این بخش از صنایع استان شامل انواع رینگهای سبک و سنگین ، قطعات محوری ، سیبک ، جعبه فرمان ، اکسل ، شاتون و میل گاردن انواع اتومبیلها ی ساخت کشور و نیز تولید انواع وسایل آبیاری تحت فشار و الکترو موتور است . حدود 31 کارخانه ساخت قطعات خودرو- که تقریبا 50 درصد قطعات خودرو را تولید می کنند- در استان فعالیت دارند که امکان توسعه آنها نیز مهیاست .
صنایع نساجی ، چرم و پوشاک
14 کارخانه تولید چرم ، 27 کارخانه تولید پوشاک ، 19 کارخانه ریسدگی نخ اکریلیک ، 5 کارخانه تولید پتو و 3 کارخانه تولید پارچه های فاستونی است .نظر به اهمیت صنایع چرم و پوست در استان ، شهرک صنعتی تخصصی به نام (( چرم شهر )) به مساحت 100 هکتار در مشهد ایجاد شده است که تا کنون تعداد 62 واحد صنعتی تولید چرم و پوست در این شهرک مستقر شده اند و در آینده کلیه واحدهای تولید چرم و پوست مشهد جمع آوری و به این شهرک منتقل خواهد شد . ظرفیت تولیدی چرم استان خراسان بیش از 20 میلیون پا در سال می باشد . آمار صدور چرم از گمرک استان در سال 1375 حدود 9 میلیون دلار ( 4% کل صادرات استان ) بوده است .
